Farmsum, 01-04-2026
Eerste demofabriek geopend door Koningin Máxima:
UPPACT: CIRCULAIRE ECONOMIE IN DE PRAKTIJK
Op woensdag 1 april is de demofabriek van het nieuwe recyclingbedrijf UPPACT in Farmsum officieel geopend door Hare Majesteit Koningin Máxima. Dat gebeurde tijdens een feestelijke bijeenkomst, in aanwezigheid van ruim 100 genodigden. Het nieuwe, innovatieve bedrijf gaat 4.000 ton plastic en textiel per jaar verwerken tot bouw- en constructiemateriaal, waaronder palen, planken en balken. Daarmee voorkomt UPPACT dat dit afval eindigt in de verbrandingsoven en reduceert het de uitstoot van CO2 en andere gassen substantieel. Een sterk praktijkvoorbeeld van de circulaire economie!
Na de officiële opening kreeg koningin Máxima een rondleiding door de fabriek. Ze sprak met de directie, medewerkers en betrokken partners over de ontwikkeling van het bedrijf.
“Wereldwijd is gemengd plastic de grootste onopgeloste afvalstroom,” zegt Jan Jaap Folmer, CEO van UPPACT. “Juist die stroom – die nu grotendeels wordt verbrand – kunnen wij verwerken tot nieuwe bouwmaterialen. Daarmee wordt afval letterlijk grondstof. Deze DEMO-fabriek laat zien dat het kan. Maar om echt impact te maken, moeten we snel opschalen. Dat kunnen we niet alleen – daar hebben we de hele keten voor nodig. En vergis je niet. Dit kan heel groot worden, of móet zelfs heel groot worden, juist om dat plastic afvalprobleem kleiner te maken.”
De unieke technologie achter UPPACT, de zogenoemde UnWastor, is ontwikkeld door het Australische Plastech Recycling. Na een succesvolle testfase in de Eemshaven is in Delfzijl nu een installatie op commerciële schaal gerealiseerd. Mede dankzij het ecosysteem van het Chemport Innovation Center kon UPPACT in korte tijd doorgroeien van start-up naar scale-up.
Doorbraak voor moeilijk recyclebaar plastic
Tijdens de opening benadrukte prof. dr. Francesco Picchioni (Faculteit Chemical Engineering, Rijksuniversiteit Groningen) het belang van oplossingen voor de moeilijkste plasticstromen:
“Van al het plastic afval dat we inzamelen en scheiden, blijft altijd een reststroom over van circa 10 tot 20 procent. Dat is gemengd, vervuild materiaal waar bestaande recyclingmethoden nauwelijks raad mee weten en dat nu grotendeels wordt verbrand. Juist daar ligt de grootste uitdaging voor de circulaire economie.”
Waar voor deze stromen vaak wordt gekeken naar chemische recycling, kiest UPPACT voor een andere benadering. Met een gepatenteerde mechanische technologie – de UnWastor – worden gemengde plasticstromen zonder uitgebreide voorbewerking direct omgezet in nieuwe bouwmaterialen.
Deze aanpak is onderscheidend door een hoge materiaalopbrengst (yield), aanzienlijk lagere kosten en een grote tolerantie voor vervuiling en stoorstoffen. Daarmee wordt een reststroom die tot nu toe geen economische waarde had, alsnog benut in duurzame toepassingen.
“UPPACT laat zien dat juist voor deze moeilijkste fractie een praktische en schaalbare oplossing mogelijk is,” aldus Picchioni. “Niet door verdere complexiteit toe te voegen, maar door het proces te vereenvoudigen en direct waarde te creëren.”
Kraamkamer voor scale-ups
“UPPACT is de tweede scale-up die wij faciliteren in het CIC (Chemport Innovation Center)”, vertelt Bart Jan Hoevers, CEO van Groningen Seaports. “Hier in de Eemsdelta leggen wij als het ware de rode loper uit voor start-ups die snel willen doorgroeien. Ze ontstaan vaak vanuit een idee op de zolderkamer. In de scale-up fase moet men die ideeën in de praktijk brengen. Daarom zijn scale-ups vooral op zoek naar grotere bedrijfsruimte, meer elektriciteit en water, geavanceerde infrastructuur en diverse vergunningen. Hier is dat allemaal voorhanden! Omdat wij midden in een chemiegebied gevestigd zijn, kan hier meer dan elders in Nederland. Met ons ecosysteem zijn wij de ideale kraamkamer voor innovatieve en industriële scale-ups en dragen we concreet bij aan de circulaire economie. Wij helpen bedrijven bij het leggen van contacten met kennisinstellingen zoals de RuG en de Hanze, met andere bedrijven en met overheden.”
Innovatie en kapitaal
“Voor industriële scale-ups is toegang tot kapitaal vaak de grootste uitdaging”, aldus Sytze Hellinga, Investeringsmanager NOM. “Commerciële banken financieren zelden een eerste fabriek. Ook venture capital is terughoudend bij kapitaalintensieve productiebedrijven met een relatief hoog technologisch risico. Regionale ontwikkelingsmaatschappijen zoals wij vervullen daarom een sleutelrol bij het verbinden van innovatie en kapitaal. En dat is heel belangrijk! Nederland heeft nog veel meer startups en scale-ups nodig om de grote transities te kunnen realiseren.”
UnWasting concept
“Financieel gezien speelt de NOM voor ons zeker een sleutelrol, samen met het Groninger Groeifonds”, vertelt Folmer. “We konden daarnaast ook profiteren van subsidie uit het Europese Just Transition Fund (JTF). Ook voor de verder opschaling en uitrol van het concept rekent UPPACT op de support van onder andere de NOM. “Samenwerking met alle stakeholders is belangrijk, alleen kunnen wij het niet. Om impact te maken gaan het UnWastor-concept snel verder opschalen. In Nederland, Europa en wellicht daarbuiten. Want dit moet gewoon heel groot worden om impact te kunnen maken.”
